Door AFA Brussel
Door heel Europa heen strijkt dezelfde fascistische golf neer. Van de Franse stranden aan het Noordzeekanaal via de Nederlandse opvangcentra tot in de straten van Leuven organiseert extreemrechts zich, trekt het grenzen over en coördineert het zijn geweld. Dit is geen reeks geïsoleerde incidenten meer, dit is een offensief.
Aan de kust van het Noordzeekanaal hebben Britse extreemrechtse militanten al meerdere malen opgeroepen tot racistische ‘invallen’ op Franse stranden, met als doel lokale gemeenschappen te intimideren en een klimaat van spanning te creëren rond de migratiekwestie. Deze oproepen getuigen van een wil om geweld en intimidatie over de Britse grenzen heen te exporteren.
In Nederland zien we iets gelijkaardig gebeuren, de afgelopen weken met nog grotere intensiteit. Een gecoördineerde golf van racistische en xenophobe rellen heeft verschillende steden getroffen, gericht op opvangcentra voor asielzoekers.
In tegenstelling tot wat het dominante medianarratief doet geloven, zijn deze aanvallen niet zomaar het werk van ‘bezorgde burgers’. Ze worden georkestreerd door een alliantie tussen verschillende extreemrechtse groepen :
- Hooligangroepen : een netwerk, Hooligan Firms United’, heeft zich sinds eind september 2025 officieel betrokken verklaard bij de protesten.
- Extreemrechtse organisaties zoals Defend Netherlands’, figuren zoals ‘Els Rechts’ en andere neonazistische groepen leveren het ideologisch kader.
- Transnationale rekrutering : de relschoppers komen uit het hele land, gemobiliseerd via voetbalsupportersnetwerken.
Deze vermenging van voetbalgeweld en extreemrechts is niet nieuw, maar de intensiteit en coördinatie bereiken gevaarlijke niveaus.
Dit nieuws overschrijdt zelden de taalgrens van ons land : in een Brusselse militante omgeving die gedomineerd wordt door het Frans, richten onze ogen zich zelden op onze Nederlandstalige buren. Toch is er reden tot bezorgdheid : Vlaanderen en Nederland vormen bijzonder vruchtbare grond voor deze bewegingen, waar de verstrengeling tussen ultra’s, nationalistische groeperingen en institutionele extreemrechtse partijen vaak verder gevorderd en beter gedocumenteerd is.
CHRONOLOGIE VAN DE AANVALLEN [SEPTEMBER 2025 – MEI 2026]
- 20 september 2025 (Den Haag) : een extreemrechtse manifestatie voor de nationale verkiezingen escaleerde tot rellen en vandalisme aan partijkantoren. Er worden nationalistische liederen gezongen, nazigroeten gebracht, ‘remigratie’-spandoeken ontplooid en voertuigen in de fik gestoken.
- 28 september 2025 : ‘Hooligan Firms United’ meldde zich publiek, wat de formele alliantie tussen hooligans en politieke extremisten bezegelt.
- 12 oktober 2025 (Amsterdam) : een groep van 1500 mensen loopt door de straten, sommigen brengen Hitlergroeten, antisemitische slogans en tonen Prinsenvlaggen (oranje, wit, blauw) en VOC vlaggen (de historisch koloniale macht ‘Vereenigde Oost-Indische Compagnie’). Er zijn ook opnieuw hooligans die van de demonstratie afsplitsen en onder racistisch en anti-migrantengezang de stad ingaan.
- 9 Mei 2026 : er werd een extreemrechtse manifestatie aangekondigd in Ter Apel, bij het vluchtelingencentrum. Om onbekende redenen had de demonstratie 5 dagen eerder afgelast. Enkel een handjevol verdwaalde fascisten die de annulatie niet meegekregen hadden, kwamen opdagen. Er ging wel een tegendemo van antifa door1.
- 12 Mei 2026 (Loosdrecht) : er brak een nieuwe golf van rellen uit, met barricades en afgeschoten vuurwerk. Omstanders werden aangevallen en het opvangcentrum werd in brand gestoken. Brandweerlieden werden verhinderd om in te grijpen. 15 vluchtelingen en medewerkers bevonden zich in het centrum op dat moment.
Ook België wordt niet gespaard. Op 26 maart 2026 organiseerde de NSV (Nationalistische Studentenvereniging), een neofascistische studentenorganisatie, haar jaarlijkse ‘remigratie’-mars in Leuven. Bijna 300 mensen marcheerden onder de leuze ‘Red onze natie, remigratie!’, met onder meer de aanwezigheid van Tom Van Grieken, leider van het Vlaams Belang, naast neonazistische militanten uit Nederland, Italië, Hongarije, Ierland, Polen, Frankrijk, Zwitserland en Spanje.
Diezelfde dag was er een gelijkaardige alliantie ontstaan tussen verschillende hooliganfirma’s uit Vlaanderen en Nederland (Beerschot, Club Brugge, Kortrijk, Hasselt…), die een georganiseerde aanval uitvoerden onder de vlag ‘Defend Europe’.
Diezelfde dag hadden wij ons gemobiliseerd tijdens een tegendemonstratie van ongeveer 1000 mensen om het parcours te proberen blokkeren.
HET VERBAND TUSSEN DISCOURS EN GEWELD
Wat iedereen moet alarmeren, Is de geleidelijke normalisering van deze ideeën. Wanneer mainstream politieke partijen het vocabulaire van extreemrechts overnemen ‘omvolking’, ‘groot vervangingsplan’, ‘remigratie’ creëert dat een klimaat van legitimering voor gewelddadige acties.
10 jaar geleden kon je deze termen enkel lezen op obscure neo-nazi-sites van Blood&Honour, tegenwoordig is het mainstream geworden in Nederland, terwijl de Vlaamse fascisten campagne voeren om het woord ‘remigratie’ populair te maken. Deze normalisering van de term ‘omvolking’ in Nederland gebeurde onder andere ook onder invloed van rechtse complotdenkers tijdens de coronaperiode.
De brandstichtingen in Nederlandse opvangcentra, de oproepen tot racistische invallen op Franse stranden en de ‘remigratie’ marsen in België komen niet uit het niets: ze zijn het rechtstreekse gevolg van een politiek discours dat migranten ontmenselijkt en presenteert als een existentiële bedreiging.
Het mediatieke en institutionele stilzwijgen tegenover deze feiten is eveneens verontrustend. Terwijl brandstichtingen en rellen regelmatig de voorpagina halen wanneer ze door andere actoren worden gepleegd, wordt extreemrechts geweld vaak geminimaliseerd, behandeld als ‘geïsoleerde incidenten’ of gewoon doodgezwegen, in plaats van gepresenteerd als een gecoördineerde strategie. Extreemrechtse relschoppers worden nooit als vandalen bestempeld, maar als ‘gewone boze burgers’ of gewoon als betogers. Ze hebben het opvangcentrum niet in brand gestoken, het opvangcentrum is jammer genoeg in brand gevlogen… De medeplichtigheid van de staat aan het fascistisch geweld is duidelijk.
We wachten niet op hen om het verzet te organiseren.
DE NOODZAAK VAN POPULAIRE ZELFVERDEDIGING
Tegenover deze escalatie is passiviteit geen optie ; onze antifascistische kameraden in Nederland hebben het zwaar. Een georganiseerd, offensief en agressief fascisme stopt niet door de strijd van ideeën of propaganda. De geschiedenis leert ons dat extreemrechts alleen terugdeinst voor een georganiseerde en strijdbaar verzet. Populaire zelfverdediging is het vermogen van gemeenschappen om zich collectief te beschermen tegen racistische aanvallen :
- Bescherming van opvangcentra : solidariteitsgroepen bewaken bedreigde plaatsen.
- Tegendemonstraties : zoals in Leuven, Ter Apel en aan de kust van het Noordzeekanaal in Frankrijk, waar honderden mensen hebben gereageerd op antifascistische oproepen.
- Burgersurveillance : de activiteiten van extreemrechts documenteren en hun acties openbaar maken.
- Gemeenschapssolidariteit : hulpnetwerken opzetten voor mensen die het doelwit zijn van dit geweld.
De strijd tegen het fascisme is geen abstract gevecht. Concreet gaat het erom het recht van bestaan te verdedigen van migranten, minderheden en vluchtelingen. Elk opvangcentrum dat in brand wordt gestoken, elke oproep tot racistische razzia’s, elk genormaliseerd haatdiscours en elke onbetwiste ‘remigratie’ mars brengen ons dichter bij een toekomst waarin deze ideeën en dit geweld de norm worden.
Wanneer de media deze kwesties minimaliseren, groeit het extreemrechtse geweld in Europa, steeds meer georganiseerd en onbeschaamd. Zich vandaag mobiliseren betekent weigeren dat het morgen te laat is. Antifascisme is noch een ideologische houding, noch een passieve politiek : het is een concrete noodzaak om het recht op bestaan te verdedigen van allen die in hun vizier staan. De vraag is dus niet meer of we het hoofd zullen bieden, maar wanneer — en of we er klaar voor zullen zijn.
Alle steun aan onze kameraden in Nederland die vandaag weerstand bieden in een steeds meer vijandiger context. Hun strijd is de onze!
- deze zin hebben wij als AFA NL gecorrigeerd, omdat het geen kleine demo was ↩︎