Zaterdag 10 oktober vindt er weer een groot woonprotest in Amsterdam plaats. Het is niet de eerste, en het is natuurlijk een gotspe dat ze nog steeds nodig zijn. Ook wij als AFA NL gaan zaterdag de straat op en we roepen elke antifascist op om zich bij de demo te voegen. Want de wooncrisis is sterk verbonden met het opkomende fascisme.
De wooncrisis wordt vooral misbruikt door rechtse politici om de vinger te kunnen wijzen naar asielzoekers, statushouders en andere mensen van buitenlandse afkomst. Zondebokpolitiek dus. Dit komt rechtstreeks uit de handleiding voor fascisten. Speel mensen die elkaars bondgenoten moeten zijn uit elkaar. Injecteer de samenleving met xenofobische angst, haat, leugens en smerige complottheorieën, manipuleer daarmee de media, en oogst daarna je fascistische agenda. Deze fascisten, aangestuurd door het kapitaal (lees: miljardairs), gaan hier net zo lang mee door, totdat we dit samen een halt toe roepen. Want we laten ons niet tegen elkaar opzetten! Wij zijn solidair met elkaar!
Wij staan ook voor internationale solidariteit, omdat we solidair zijn met mensen die hier onderdak komen zoeken, nadat ze door het mondiale kapitalisme veroorzaakte oorlogen en de klimaatcrisis hun land hebben moeten ontvluchten. De wooncrisis raakt ook vooral deze mensen. Door jarenlang beleid om asielzoekerscentra te sluiten, en om dan vervolgens te roepen dat er geen ruimte is, werd een klimaat gecreëerd waardoor fascisme wortel kon schieten. Deze week nog kwam in het nieuws dat het niet lukt om statushouders te laten doorstromen van een asielzoekerscentrum naar een normaal woonhuis. Hierdoor komt de zogenaamde asielketen tot stilstand. Vooral de rechtse landelijke partijen dragen hierbij schuld. Daarbovenop komen lokale overheden die door fascistisch straattuig worden bedreigd en zich daardoor gedwongen voelen om een knieval te maken. Het resultaat is overvolle asielzoekerscentra met mensonterende situaties. Het is allemaal puur kwaadaardigheid. Wij eisen verdomme een huis voor iedereen! En wanneer de overheid dit niet oplost, want staat en kapitaal zijn twee handen op één buik, dan lossen we het zelf op door het massaal kraken van leegstaande panden!
Tot slot zijn wij ook solidair met de woondemonstranten in Spanje en de moedige studenten in Frankrijk. Alleen wij kunnen ervoor zorgen dat het fascisme geen wortel schiet en dat begint met solidariteit! Met iedereen, overal!
Wij van AFA Nederland hebben vol overtuiging onderstaand statement van een groep krakers uit Amsterdam over de media-aandacht rondom de onlangs gekraakte toekomstige azc-locatie in Diemen, mede ondertekend.
statement in english below
[020] Statement van krakers over de gekraakte azc-locatie
Wij, een groep krakers uit Amsterdam, willen reageren op de media-aandacht rondom de onlangs gekraakte toekomstige azc-locatie in Diemen.
Hoewel we begrip hebben voor iedereen die onderdak zoekt in leegstaande gebouwen (waarvan er genoeg zijn) en begrijpen dat mensen in situaties terechtkomen waarin het lijkt alsof elk gebouw voorlopig wel volstaat, bestaan we niet – en kraken we niet – in een politiek vacuüm. Mensen moeten zich ervan bewust zijn dat wanneer ze panden kraken die bestemd zijn voor huisvesting van vluchtelingen, ze daarmee gemakkelijk in de kaart kunnen spelen van extreem-rechts en hun argumenten.
We moeten ons allemaal bewust zijn van wat we doen, welke plekken we kraken en van het risico dat extreem-rechts probeert onze ruimtes en onze strijd te coöpteren. Een duidelijk voorbeeld hiervan is wat er gebeurde in de Rudolf Dieselstraat in 2018, waar leden van de extreem-rechtse groep Identitair Verzet een huis bezetten als protest tegen de dakloze vluchtelingen die daar kraakten.
In de recente nieuwsberichten van PowNews, Nieuws van de Dag en zelfs AT5 over de gekraakte COA-locatie in Diemen noemt een geïnterviewde sommige vluchtelingen “gelukszoekers” en redeneert hij in de trant van “eigen volk eerst”. Dit gebruik van extreem-rechtse retoriek laat zien hoe de media in staat zijn situaties en onzorgvuldige uitspraken zo te verdraaien dat het klinkt alsof mensen tegen immigratie zijn, aangezien zulke uitspraken vaak worden gebruikt als extreem-rechtse hondenfluitjes die uitgesproken racistische en xenofobe standpunten uitdragen. We moeten op onze hoede zijn voor dit soort taalgebruik in onze kringen, en bevragen en ons ertegen uitspreken. Dit soort taalgebruik speelt fascisten altijd in de kaart en is extra schadelijk in de context van de recente gewelddadige en racistische anti-immigratie- en anti-azc-protesten.
Laat het duidelijk zijn: als krakers verwerpen wij deze fascistische logica, die valse scheidslijnen creëert tussen krakers en vluchtelingen, en verwerpen we de huisvestingscrisis die door de staat wordt gecreëerd en in stand gehouden. In plaats daarvan strijden wij voor iedereen die een plek nodig heeft om te verblijven – inclusief vluchtelingen, ongeacht hun achtergrond of officiële status. Wij zijn solidair met degenen die minder geprivilegieerd zijn dan wij, en blijven strijden tegen het fascisme, dat inherent onverenigbaar is met onze idealen.
Kraak de wereld, huisvesting voor iedereen! Vluchtelingen welkom, fascisten niet!
Getekend, Enkele anarchistische krakers
Mede-ondertekend door: Woon- en werkpand Vrankrijk, Amsterdam Takland, Amsterdam De Hoek, Amsterdam Joe’s Garage, Amsterdam Nicole, Amsterdam FC Kraak, Amsterdam KGD, Amsterdam Mokum Kraakt, Amsterdam Rokin Squat, Amsterdam Infokafee Bollox, Amsterdam Het Fort van Sjakoo, Amsterdam Community kitchen MKZ, Amsterdam Hacklab LAG, Amsterdam Woongroep De Binnenpret, Amsterdam Woongroep Kinky Corner, Amsterdam Woongroep Pretoriusstraat 43, Amsterdam Woongroep De Lepel, Amsterdam Woongroep De Plofhoek, Amsterdam Kraakgroep De Wenshouder Buitenveldert krakers, Amsterdam Krakenburg, Amstelveen Politiek-Cultureel Centrum ACU, Utrecht The Field, Utrecht Huize Op/stand, Utrecht Sociaal Centrum Onderstroom, Den Haag Burgers, Eindhoven Gumi Sasak, Delft Anarchistische Groep Amsterdam Mokum Tegen Fascisme MiGreat AFA Nederland AFA Amsterdam AFA Fryslân AFA Twente Vrije Bond Amsterdam Vrije Bond Tilburg Vrije Bond Delfland Anarchistische Groep Zwarte Kraai Autonomous Collective Leiden Leiden Tegen Fascisme BIPOC Anarchist Team Anarchist Action Assistance Hour Stop the War on Migrants Stand Up Against Deportations Friends Against Borders Woonopstand Doorbraak Watch the Med Alarm Phone Netherlands Watch the Med Alarm Phone Amsterdam Wandelclub 030 Wandelclub Zuid-Veluwe Amsterdam Street Medics Geen Haat op Straat Amsterdam Danst Ergens Voor
[020] Statement from squatters on the squatted AZC location
We, a group of squatters from Amsterdam, want to respond to the media attention surrounding the recently squatted future AZC location in Diemen. Even though we empathize with all those who find housing in empty buildings (of which there are plenty) and understand that people end up in situations where it seems like any building will do for a while, we do not exist, or squat, in a political vacuum. People have to be aware that when they squat buildings that are zoned for the purpose of housing migrants, they can easily play into the hands of the far-right and their talking points.
We all need to be aware of what we are doing, which places we are squatting, and the risk of the far-right trying to co-opt our places and our struggle. A clear example of this is the case of the Rudolf Dieselstraat in 2018, where members of the extreme right-wing group Identitair Verzet occupied a house in protest against the homeless refugees that were squatting there.
In the latest news items by PowNews, Nieuws van de Dag and even AT5 concerning the squatted COA location in Diemen, a person interviewed calls some migrants “fortune seekers” and argues in the line of “eigen volk eerst”. This use of far-right rhetorics shows how the media is capable of spinning situations and careless statements to make it sound like people are anti-immigration, as these are statements that are often utilized as far-right dogwhistles which display vehemently racist, xenopohobic views. We have to be wary of this kind of language being used in our circles and question and speak out against it. This kind of speech always serves the interests of fascists, and is especially harmful given the context of the violent and racist anti-immigration and anti-AZC protests of recent times.
Let it be clear: as squatters ourselves, we refuse this fascist logic, which creates false divisions between squatters and migrants, and we reject the housing crisis that is created and maintained by the state. Instead, we fight for all who need a place to stay – including migrants independent of their background or official status. We stand in solidarity with those that are less privileged than us and we will keep fighting fascism, which is inherently incompatible with our ideals.
Squat the world, housing for everyone! Refugees welcome, fascists not!
Signed, Some anarchist squatters
Co-signed by: Woon- en werkpand Vrankrijk, Amsterdam Takland, Amsterdam De Hoek, Amsterdam Joe’s Garage, Amsterdam Nicole, Amsterdam FC Kraak, Amsterdam KGD, Amsterdam Mokum Kraakt, Amsterdam Rokin Squat, Amsterdam Infokafee Bollox, Amsterdam Het Fort van Sjakoo, Amsterdam Community kitchen MKZ, Amsterdam Hacklab LAG, Amsterdam Woongroep De Binnenpret, Amsterdam Woongroep Kinky Corner, Amsterdam Woongroep Pretoriusstraat 43, Amsterdam Woongroep De Lepel, Amsterdam Woongroep De Plofhoek, Amsterdam Kraakgroep De Wenshouder Buitenveldert krakers, Amsterdam Krakenburg, Amstelveen Politiek-Cultureel Centrum ACU, Utrecht The Field, Utrecht Huize Op/stand, Utrecht Sociaal Centrum Onderstroom, Den Haag Burgers, Eindhoven Gumi Sasak, Delft Anarchistische Groep Amsterdam Mokum Tegen Fascisme MiGreat AFA Nederland AFA Amsterdam AFA Fryslân AFA Twente Vrije Bond Amsterdam Vrije Bond Tilburg Vrije Bond Delfland Anarchistische Groep Zwarte Kraai Autonomous Collective Leiden Leiden Tegen Fascisme BIPOC Anarchist Team Anarchist Action Assistance Hour Stop the War on Migrants Stand Up Against Deportations Friends Against Borders Woonopstand Doorbraak Watch the Med Alarm Phone Netherlands Watch the Med Alarm Phone Amsterdam Wandelclub 030 Wandelclub Zuid-Veluwe Amsterdam Street Medics Geen Haat op Straat Amsterdam Danst Ergens Voor
Door heel Europa heen strijkt dezelfde fascistische golf neer. Van de Franse stranden aan het Noordzeekanaal via de Nederlandse opvangcentra tot in de straten van Leuven organiseert extreemrechts zich, trekt het grenzen over en coördineert het zijn geweld. Dit is geen reeks geïsoleerde incidenten meer, dit is een offensief.
Aan de kust van het Noordzeekanaal hebben Britse extreemrechtse militanten al meerdere malen opgeroepen tot racistische ‘invallen’ op Franse stranden, met als doel lokale gemeenschappen te intimideren en een klimaat van spanning te creëren rond de migratiekwestie. Deze oproepen getuigen van een wil om geweld en intimidatie over de Britse grenzen heen te exporteren.
In Nederland zien we iets gelijkaardig gebeuren, de afgelopen weken met nog grotere intensiteit. Een gecoördineerde golf van racistische en xenophobe rellen heeft verschillende steden getroffen, gericht op opvangcentra voor asielzoekers.
In tegenstelling tot wat het dominante medianarratief doet geloven, zijn deze aanvallen niet zomaar het werk van ‘bezorgde burgers’. Ze worden georkestreerd door een alliantie tussen verschillende extreemrechtse groepen :
Hooligangroepen : een netwerk, Hooligan Firms United’, heeft zich sinds eind september 2025 officieel betrokken verklaard bij de protesten.
Extreemrechtse organisaties zoals Defend Netherlands’, figuren zoals ‘Els Rechts’ en andere neonazistische groepen leveren het ideologisch kader.
Transnationale rekrutering : de relschoppers komen uit het hele land, gemobiliseerd via voetbalsupportersnetwerken.
Deze vermenging van voetbalgeweld en extreemrechts is niet nieuw, maar de intensiteit en coördinatie bereiken gevaarlijke niveaus.
Dit nieuws overschrijdt zelden de taalgrens van ons land : in een Brusselse militante omgeving die gedomineerd wordt door het Frans, richten onze ogen zich zelden op onze Nederlandstalige buren. Toch is er reden tot bezorgdheid : Vlaanderen en Nederland vormen bijzonder vruchtbare grond voor deze bewegingen, waar de verstrengeling tussen ultra’s, nationalistische groeperingen en institutionele extreemrechtse partijen vaak verder gevorderd en beter gedocumenteerd is.
CHRONOLOGIE VAN DE AANVALLEN [SEPTEMBER 2025 – MEI 2026]
20 september 2025 (Den Haag) : een extreemrechtse manifestatie voor de nationale verkiezingen escaleerde tot rellen en vandalisme aan partijkantoren. Er worden nationalistische liederen gezongen, nazigroeten gebracht, ‘remigratie’-spandoeken ontplooid en voertuigen in de fik gestoken.
28 september 2025 : ‘Hooligan Firms United’ meldde zich publiek, wat de formele alliantie tussen hooligans en politieke extremisten bezegelt.
12 oktober 2025 (Amsterdam) : een groep van 1500 mensen loopt door de straten, sommigen brengen Hitlergroeten, antisemitische slogans en tonen Prinsenvlaggen (oranje, wit, blauw) en VOC vlaggen (de historisch koloniale macht ‘Vereenigde Oost-Indische Compagnie’). Er zijn ook opnieuw hooligans die van de demonstratie afsplitsen en onder racistisch en anti-migrantengezang de stad ingaan.
9 Mei 2026 : er werd een extreemrechtse manifestatie aangekondigd in Ter Apel, bij het vluchtelingencentrum. Om onbekende redenen had de demonstratie 5 dagen eerder afgelast. Enkel een handjevol verdwaalde fascisten die de annulatie niet meegekregen hadden, kwamen opdagen. Er ging wel een tegendemo van antifa door1.
12 Mei 2026 (Loosdrecht) : er brak een nieuwe golf van rellen uit, met barricades en afgeschoten vuurwerk. Omstanders werden aangevallen en het opvangcentrum werd in brand gestoken. Brandweerlieden werden verhinderd om in te grijpen. 15 vluchtelingen en medewerkers bevonden zich in het centrum op dat moment.
Ook België wordt niet gespaard. Op 26 maart 2026 organiseerde de NSV (Nationalistische Studentenvereniging), een neofascistische studentenorganisatie, haar jaarlijkse ‘remigratie’-mars in Leuven. Bijna 300 mensen marcheerden onder de leuze ‘Red onze natie, remigratie!’, met onder meer de aanwezigheid van Tom Van Grieken, leider van het Vlaams Belang, naast neonazistische militanten uit Nederland, Italië, Hongarije, Ierland, Polen, Frankrijk, Zwitserland en Spanje.
Diezelfde dag was er een gelijkaardige alliantie ontstaan tussen verschillende hooliganfirma’s uit Vlaanderen en Nederland (Beerschot, Club Brugge, Kortrijk, Hasselt…), die een georganiseerde aanval uitvoerden onder de vlag ‘Defend Europe’.
Diezelfde dag hadden wij ons gemobiliseerd tijdens een tegendemonstratie van ongeveer 1000 mensen om het parcours te proberen blokkeren.
HET VERBAND TUSSEN DISCOURS EN GEWELD
Wat iedereen moet alarmeren, Is de geleidelijke normalisering van deze ideeën. Wanneer mainstream politieke partijen het vocabulaire van extreemrechts overnemen ‘omvolking’, ‘groot vervangingsplan’, ‘remigratie’ creëert dat een klimaat van legitimering voor gewelddadige acties.
10 jaar geleden kon je deze termen enkel lezen op obscure neo-nazi-sites van Blood&Honour, tegenwoordig is het mainstream geworden in Nederland, terwijl de Vlaamse fascisten campagne voeren om het woord ‘remigratie’ populair te maken. Deze normalisering van de term ‘omvolking’ in Nederland gebeurde onder andere ook onder invloed van rechtse complotdenkers tijdens de coronaperiode.
De brandstichtingen in Nederlandse opvangcentra, de oproepen tot racistische invallen op Franse stranden en de ‘remigratie’ marsen in België komen niet uit het niets: ze zijn het rechtstreekse gevolg van een politiek discours dat migranten ontmenselijkt en presenteert als een existentiële bedreiging.
Het mediatieke en institutionele stilzwijgen tegenover deze feiten is eveneens verontrustend. Terwijl brandstichtingen en rellen regelmatig de voorpagina halen wanneer ze door andere actoren worden gepleegd, wordt extreemrechts geweld vaak geminimaliseerd, behandeld als ‘geïsoleerde incidenten’ of gewoon doodgezwegen, in plaats van gepresenteerd als een gecoördineerde strategie. Extreemrechtse relschoppers worden nooit als vandalen bestempeld, maar als ‘gewone boze burgers’ of gewoon als betogers. Ze hebben het opvangcentrum niet in brand gestoken, het opvangcentrum is jammer genoeg in brand gevlogen… De medeplichtigheid van de staat aan het fascistisch geweld is duidelijk.
We wachten niet op hen om het verzet te organiseren.
DE NOODZAAK VAN POPULAIRE ZELFVERDEDIGING
Tegenover deze escalatie is passiviteit geen optie ; onze antifascistische kameraden in Nederland hebben het zwaar. Een georganiseerd, offensief en agressief fascisme stopt niet door de strijd van ideeën of propaganda. De geschiedenis leert ons dat extreemrechts alleen terugdeinst voor een georganiseerde en strijdbaar verzet. Populaire zelfverdediging is het vermogen van gemeenschappen om zich collectief te beschermen tegen racistische aanvallen :
Bescherming van opvangcentra : solidariteitsgroepen bewaken bedreigde plaatsen.
Tegendemonstraties : zoals in Leuven, Ter Apel en aan de kust van het Noordzeekanaal in Frankrijk, waar honderden mensen hebben gereageerd op antifascistische oproepen.
Burgersurveillance : de activiteiten van extreemrechts documenteren en hun acties openbaar maken.
Gemeenschapssolidariteit : hulpnetwerken opzetten voor mensen die het doelwit zijn van dit geweld.
De strijd tegen het fascisme is geen abstract gevecht. Concreet gaat het erom het recht van bestaan te verdedigen van migranten, minderheden en vluchtelingen. Elk opvangcentrum dat in brand wordt gestoken, elke oproep tot racistische razzia’s, elk genormaliseerd haatdiscours en elke onbetwiste ‘remigratie’ mars brengen ons dichter bij een toekomst waarin deze ideeën en dit geweld de norm worden.
Wanneer de media deze kwesties minimaliseren, groeit het extreemrechtse geweld in Europa, steeds meer georganiseerd en onbeschaamd. Zich vandaag mobiliseren betekent weigeren dat het morgen te laat is. Antifascisme is noch een ideologische houding, noch een passieve politiek : het is een concrete noodzaak om het recht op bestaan te verdedigen van allen die in hun vizier staan. De vraag is dus niet meer of we het hoofd zullen bieden, maar wanneer — en of we er klaar voor zullen zijn.
Alle steun aan onze kameraden in Nederland die vandaag weerstand bieden in een steeds meer vijandiger context. Hun strijd is de onze!
deze zin hebben wij als AFA NL gecorrigeerd, omdat het geen kleine demo was↩︎
De antifascistische 5 mei / bevrijdingsdag demonstratie in Utrecht was een groot succes. Er waren zo’n 500 mensen van diverse antifascistische stromingen. Deze demonstratie werd georganiseerd door het gelegenheidscollectief ‘Allemaal Anti-fascisten’ en wat ons betreft is het voor herhaling vatbaar. Dank je wel aan de organisatie en de deelnemers voor deze strijdlust!
Hieronder een uitgebreid visueel geanonimiseerd overzicht van de demonstratie. Foto’s zijn gemaakt door Deeez (automatische blurs door ons).
Op 5 mei gaan antifascisten uit het hele land de straat op in Utrecht om te strijden tegen het hedendaagse fascisme. Bo Salomons, antifascistisch activist, legt uit waarom Bevrijdingsdag geen nationalistisch feest kan zijn, maar ons juist moet aanzetten om voor de vrijheid te blijven vechten.
Op 5 mei 1945 om kwart over acht ’s avonds zond Radio Oranje (de dag daarvoor nog een illegale radiozender in bezet gebied) een bevrijdingsprogramma uit. Onderdeel van het programma was een toespraak van minister-president Pieter Sjoerds Gerbrandy, die de leiding had gegeven aan de ministerraad in ballingschap in Londen. Het was dezelfde Pieter Sjoerds Gerbrandy die in 1947 samen met Erik Hazelhoff Roelfzema een staatsgreep beraamde om de onafhankelijkheid van Indonesië te voorkomen en de bloedige koloniale bezettingsoorlog daar voort te zetten. Om dat te bewerkstelligen moest PvdA-voorzitter Koos Vorrink, oprichter van verzetskrant Het Parool, overlevende van het concentratiekamp Sachsenhausen en voorstander van Indonesische onafhankelijkheid, geliquideerd worden. Zo zouden Gerbrandy en Roelfzema hebben afgemaakt wat de Duitse bezetter nooit is gelukt.
Ik word elk jaar onpasselijk van het nationalisme dat samenvalt met de viering van de Bevrijdingsdag. Op 5 mei 1945 gebeurden er twee dingen: het bezettende leger dat onder bevel stond van de nazistaat vertrok en nam hun geheime politie mee. Daarmee kwam er een einde aan een moorddadige, genocidale dictatuur in Nederland. Niet langer hoefde men in Nederland te vrezen dat ze door de staat opgepakt en vermoord zouden worden (behalve Anton Mussert, die het er zelf naar gemaakt had). In plaats daarvan konden veel Nederlanders zich weer beroepen op de fundamentele vrijheid van meningsuiting en vereniging. De blijdschap die 5 mei 1945 heeft gebracht is niet in woorden te vatten, en het is noodzakelijk dat deze datum elk jaar weer gevierd word.
Tegelijkertijd keerde ook de regering van ballingschap uit Londen terug, die al snel verviel in haar vooroorlogse rol. Er werd al in de zomer van 1945 hardhandig opgetreden tegen de Rotterdamse havenstakers. Kritiek op de Spaanse fascistische dictator Franco werd door de politie verboden. In Indonesië pleegde het Nederlandse leger oorlogsmisdrijven bij een lange en bloedige poging het racistische, ondemocratische, koloniale regime te handhaven. Joden die terugkeerden van de concentratiekampen zagen hun geconfisqueerde bezit niet terug, en in 1951 werden pantservoertuigen gebruikt om een herdenking uiteen te jagen van de communistische verzetsheld Jannetje “Hannie” Schaft, die enkele weken vóór de bevrijding in 1945 door de bezetter was vermoord. Dit was slechts één voorbeeld van hoe communisten (voor zover zij de oorlog hadden overleefd) werden vervolgd door de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD). Diezelfde BVD stond tot 1961 onder leiding van Louis Einthoven, de collaborateur die tijdens de Duitse bezetting leiding gaf aan de Rotterdamse politie.
Nooit in de geschiedenis hebben Nederlanders zich eensgezind verzet tegen onderdrukking en autocratie. Ook tijdens de Duitse bezetting was de groep actieve verzetsstrijders getalsmatig ongeveer even groot als de groep Nederlanders die om ideologische of opportunistische redenen de kant van de Nazi’s kozen. Tegenover de tienduizenden Februaristakers staan tienduizenden Nederlandse vrijwilligers in de SS. Naast de vele verzetskranten bestonden collaborerende kranten als De Telegraaf. Sommigen hielpen mensen onderduiken, anderen gingen actief op Jodenjacht om kopgeld op te strijken. Er waren helden die bevolkingsregisters vernietigden, die voor hun sabotage gezocht werden door Nederlandse politieagenten. Ook na de oorlog waren er mensen die dienst in het Nederlandse bezettingsleger in Indonesië weigerden, en moordenaars die onder Raymond Westerling oorlogsmisdrijven pleegden op Sulawesi.
Vandaag de dag zien we het ook: fascisme is wereldwijd én in Nederland nooit echt verslagen. Vluchtelingen worden in zowel Nederland als Europa tot zondebok gemaakt van alle problemen die het kapitalisme heeft veroorzaakt. De wreedheid die hen wordt aangedaan is de klinkende munt waarmee zowel centristische als extreemrechtse politici hun electoraal succes willen kopen. Nederland blijft een bondgenoot van het genocidale Israël, dat samen met de imperialistische Verenigde Staten Gaza eerst met de grond gelijk heeft gemaakt alvorens het als wingewest te koloniseren. Door vermarkting van wonen, zorg, nutsvoorzieningen en onderwijs, samen met de door voorwaardelijkheid gewurgde sociale voorzieningen, zien de rijken hun macht over de samenleving steeds meer groeien. Die macht in de samenleving vertaalt naar macht over media, waarmee deze rijke klasse haar verdere verrijking en machtsuitbreiding kan rechtvaardigen. Ondertussen bouwt de politieke klasse aan een politiestaat waarin demonstranten en andere dissidenten als verdacht worden gesurveilleerd, en waar demonstraties met grof geweld van de straat geveegd kunnen worden. In Nederland zijn genoeg vijanden te vinden van vrijheid en democratie.
Toch wordt Bevrijdingsdag elk jaar weer gevierd met het wapperende rood-wit-blauw en het oranje, alsof vrijheid de gezamenlijke verdienste is van het gehele ‘volk en vaderland’, dat eensgezind staat in de strijd tegen dictatuur. Dat is een aantrekkelijke fantasie voor wie de Nederlandse staat gelijk wil stellen aan vrijheid en democratie, en voor wie onvrijheid puur ziet als iets dat buiten de Nederlandse grenzen afspeelt. Deze mensen, vooral politici, stellen de strijd voor vrijheid gelijk aan de strijd tussen Nederland en haar ‘vrije’ bondgenoten en ‘onvrije’ geopolitieke tegenstanders. Dit frame komt mooi uit voor politici die wapenproductie en militarisme, van oudsher vijanden van democratische bewegingen, willen verkopen als een noodzaak in een vrije samenleving. Even gevaarlijk zijn de mensen die elke ongehoorzaamheid, elk verzet tegen de staat, wegzetten als een aanval op rechtsstaat en democratie.
In dit gedachtegoed, dat pretendeert vrijheid lief te hebben, zien we juist de wortel van het fascisme. Het bevat de angst voor de ander, een verachting van ongehoorzaamheid, een verering van autoriteit, en een viering van geweld en vuurkracht. Het is een ideologie waarin de mens zich moet onderwerpen aan haar economische meerderen en haar politieke verlossers, wiens vrijheid betekent dat zij geen enkele verantwoording verschuldigd zijn. Het is dan ook geen wonder dat deze politici graag om tafel gaan met de hedendaagse fascisten als dat betekent dat zij hun eigen macht uit kunnen breiden.
Op 5 mei gaan antifascisten in Utrecht de straat op met een duidelijke boodschap. Fascisme is niet verslagen op 5 mei 1945. De lat van vrijheid moet hoger liggen dan alleen het verslaan van een fascistische dictatuur. Er is een vrije wereld te winnen, net zoals er een vrije wereld te verliezen is aan de krachten van het moderne fascisme. Dat wisten ook de helden van de Duitse bezetting. Het waren de mensen die zich in vooroorlogs Nederland verzetten tegen maatschappelijk geaccepteerd onrecht die na de Duitse inval hun verzet voortzetten, en het waren de helden van het verzet die na de oorlog de strijd tegen onrecht voortzetten. ‘Dit nooit meer’ was geen hol verzoek, maar een actieve plicht die zij tot hun graf zouden dragen en die wij moeten voortzetten.
5 mei: Bevrijdingsdag! De dag dat veel mensen in Nederland de nederlaag vieren van het nazi-rijk van Adolf Hitler. Er kwam een einde aan staatsterreur, razzia’s en concentratiekampen. Het einde aan deze verschrikkingen is het vieren waard.
Maar is er nog wel reden tot feest? Opnieuw zien we dat groepen worden ontmenselijkt, dat racisme dagelijks op nationale tv wordt genormaliseerd en vrouwenrechten weer ter discussie staan. Agressieve knokploegen op straat, media die de macht napraten in plaats van controleren en steeds meer stemmen gaan op die rechten willen afpakken van iedereen die geen hetero is. Studenten die zich uitspreken tegen de genocide in Gaza worden voorgesteld als ‘vijanden van het volk’.
Machtshonger
De teloorgang van deze vrijheden is geen toeval. We staan tegenover een systeem dat alles vertrapt in eigen machtshonger. Een systeem dat leidt tot oorlog, op weg daar naartoe verplettert het alles op zijn weg. Dit systeem heeft een naam: fascisme. Wie doet alsof dat een afgesloten hoofdstuk is sinds de Tweede Wereldoorlog, bedriegt zichzelf.
Na de Tweede Wereldoorlog zijn tal van landen in dezelfde fascistische val getrapt: van Portugal tot Griekenland, van Chili tot Paraguay. En recenter zijn de meest zichtbare voorbeelden de VS en Rusland. Wachten wij tot Europa weer in dezelfde duisternis belandt? Gaan we niks doen, in de hoop dat het tij zich vanzelf keert? Of gaan we in het offensief? Écht de strijd aan met de fascisten!
Onze vijanden
Fascisme overkomt ons niet. Achter politici als Wilders, Meloni, Netanyahu en Trump werken conservatieve krachten aan hun heerschappij. Het zijn niets-ontziende miljardairs, witte superioriteitsdenkers, conservatieve religieuzen en heel veel middelmatige mannen. Met angst voor de ander, angst voor statusverlies en herstel van een vermeend glorieus verleden overtuigen ze de massa om via democratische weg hun onvrije toekomst tegemoet te stemmen.
Opnieuw zetten de fascisten technologie in om hun idealen werkelijkheid te maken. Het gevolg is dat grootschalige spionage en monitoring eenvoudiger is dan ooit. Ze beïnvloeden wetgevers om alle tegenspraak in te dammen (hallo demonstratieverbod).
We hebben jou nodig!
Als fascisme weer zo zichtbaar is, wordt antifascisme noodzaak. We moeten fascisme stoppen en daar hebben we iedereen bij nodig, ook jou! Vandaar de oproep:
5 mei 2026: Toen niet! Nu niet! Nooit meer fascisme!
Het fascisme is terug van nooit weggeweest! Intussen is van 5 mei een nationalistische viering gemaakt en het fascisme om ons heen genormaliseerd. Wil je op deze dag iets zeggen over het fascisme van nu, dan wordt je stem gesmoord. Laten we daarom van 5 mei een dag van verzet maken.
Diverse groepen in de samenleving worden ontmenselijkt zoals moslims, mensen van kleur, queers (vooral trans mensen). Vluchtelingen, arbeidsmigranten en ongedocumenteerden worden tot zondebok gemaakt. De genocide op de Palestijnen wordt actief gesteund. Antifascisten worden voor terroristen uitgemaakt. Wat valt er te vieren? Vrijheid? Niet iedereen is vrij.
De huidige regering doet niet onder voor diens extreemrechtse voorganger. Het kabinet Jetten breekt ten gunste van militarisering sociale zekerheden en vrijheden af en zet de asielplannen van Faber door. Tegelijk staan ze op 4 mei wel te herdenken en op 5 mei de vrijheid te vieren. Tegengeluid is noodzaak.
Na dertig jaar politieke verrechtsing durven fascisten op straat openlijk meer ruimte te pakken. We zien daardoor veel geweld en racistische aanvallen tegen de komst van AZC’s en tegen individuen op straat. Bij bedrijven en woningen van migranten en statushouders worden ruiten ingegooid. Laten we samen in solidariteit de straat op gaan!
Deze dag is bij uitstek de dag om in de geest van het verzet in ‘40 – ‘45 te roepen: Dit nooit meer! We sluiten ons aan bij solidaire anti-autoritaire bewegingen overal te wereld. Er is geen tijd te verliezen. Toen niet, nu niet, nooit meer fascisme! Wij zijn allemaal antifascisten!
Komt allen op 5 mei om 18 uur naar het Domplein in Utrecht!
Van fascisme een debatteerbare mening maken (iets waar je serieus over kunt discussiëren) is problematisch. Onze achterban is direct in gevaar bij het normaliseren van hun gedachtegoed. Alsof de ontkenning van gelijkwaardigheid en menselijkheid iets is waarover je de voors en tegens kunt afwegen.
Er is een hardnekkig kliekje bij de SP, RSP en ROOD dat alles wat met antifascisme in het hier en nu te maken heeft, delegitimeert. Er wordt zelfs door sommigen beweerd dat het in het Duitsland van de jaren 1920 en 1930 aantoonbaar effectief was om in debat te gaan met ‘echte fascisten’.
Ze gooien ook van alles op een hoop, door onder andere te pretenderen dat een cordon sanitaire net zozeer een beroep op de burgerlijke staat is als bijvoorbeeld oproepen tot een wettelijk verbod op extreemrechts. Ze proberen uit te leggen dat deplatforming averechts werkt. Maar ze leggen helemaal niets op tafel om geloofwaardig te maken dat de politieke confrontatie die ze voor ogen hebben ook werkelijk extreemrechts actief kan ondermijnen. Maar ze hebben wel vertrouwen in de burgerlijke (en eventueel sociale) media om eerlijk en volledig verslag te doen.
Het probleem van debatteren met extreemrechts als strategie is dat het vaak zal neerkomen op debatteren met georganiseerd en zelfbewust extreemrechts, en dus niet met hun achterban die mogelijk nog aan het twijfelen gebracht zou kunnen worden. Tegelijk zijn heel veel van de PVV-stemmers niet per se arbeidersklasse, maar middenklasse. De overlap in (potentiële) aanhang met links wordt overschat.
De grote zeepbel is echter de oproep dat links “hun populariteit actief moet ondermijnen door politieke confrontatie”. Want daar had net zo goed kunnen staan “dat het hun populariteit actief moet ondermijnen door deplatforming”. Deplatforming gebeurt niet alleen tijdens verkiezingstijd en debatten, maar juist ook daar buiten, als het podium niet ook gedeeld wordt door Linkse groepen.
Als antifascisten moeten we niet afhankelijk zijn van de staat en burgerlijke instituties. Dat is een analyse die al heel breed wordt begrepen binnen het antifascisme. Praten met je collega die een keer PVV stemde is iets anders dan het podium delen met een PVV-woordvoerder. Maar wie zegt ons dat die PVV- of misschien FvD-collega geen vrijwilliger is bij die partijen. Voor je het weet word je als antifascist gedoxxed.
We moeten de normalisering van die fascisten op een andere manier tegengaan. De hedendaagse extreemrechtse groepen/ mensen verhullen hun eigenlijke doel en maken gebruik van versluierde termen als ‘remigratie’ en ‘wij zijn Nederland’. Daarmee kiezen ze een wezenlijk andere strategie dan ze eerder hadden.
Niet met ze praten legitimeert ze misschien ook, maar wel op een andere manier. Want het bevestigt hun rol als het slachtoffer van een kwade elite. België wordt altijd genoemd als een voorbeeld van waar een cordon sanitaire werkte, maar we kunnen er niet op vertrouwen dat het als algemene strategie kan worden gezien.
Het heeft wel zin om te onderzoeken of bepaalde strategieën in ieder geval niet werken. Er zijn er wel die we maar beter kunnen vermijden. Het is goed om daarnaast ervaringen uit te wisselen. Te leren van elkaar en van het buitenland.
Uiteindelijk hangt de overwinning niet af van die ene geniale zet of die ene geniale strategie. De ontwikkelingen gaan snel, en als we er wat aan willen doen moeten we ons niet te druk maken of we het wel precies goed doen. Dat kun je zelfs achteraf moeilijk vaststellen, of je wel helemaal het juiste deed, laat staan in het moment. Dus inderdaad veel proberen en kritisch en open blijven praten over wat we doen.
“When you are on the bottom, you must organize from the bottom up.” — Ursula K. Le Guin
Door solidair te zijn met elkaar kunnen wij samen strijden voor een andere wereld! Antifascistische Actie Nederland zet zich al sinds 1992 in om racistische en fascistische partijen, groepen en tendensen te bestrijden en om verrechtsend overheidsbeleid aan de kaak te stellen. Dit kunnen we niet alleen. Wil jij ook fascisme stoppen? Ben je tegen autoritaire en rechtse politiek? Je kunt iets doen!
Een groot deel van Nederland is verder op het fascistische pad geraakt. Hitlergroeten en NSB vlaggen zijn steeds vaker de orde van de dag. Koloniaal geweld wordt verheerlijkt en genocide wordt gesteund. Er zijn gemaakte vijandbeelden en zondebokken om de schuld van problemen, die onder andere door politiek beleid worden veroorzaakt, op af te schuiven!
De allerrijksten steunen autoritair rechtse groepen en partijen, omdat ze elkaar dienen. Wij worden door niemand gesponsord, maar we hebben elkaar en onze solidariteit! Deze strijd kost geld, voor bijvoorbeeld actiematerialen, stickers, posters, flyers, shirts en de infrastructuur van onze websites en mail. Ook word het geld wat wij inzamelen gebruikt om groepen en kameraden te ondersteunen wanneer zij te maken krijgen met (overheids)repressie. Dit geld halen wij onder andere op door middel van fundraisers en benefieten en je kunt ons helpen door te doneren. Met jouw donatie kunnen we dit blijven doen. En nog belangrijker: organiseer je en kom in actie! Firestarter
DE TEGENDEMO IS VERPLAATST NAAR STATIONSPLEIN, APELDOORN
Starttijd: 13:30 (was 13:00 uur)
De neo-nazi’s van NNB komen zondag 21 december naar Apeldoorn. Help mee om hun geluid te overstemmen. Let op! De nieuwe locatie van de demo is het Stationsplein in Apeldoorn.
Neem je pannen, fluitjes en andere herriemakers mee (+ oordoppen!).
13:30 uur @ STATIONSPLEIN Apeldoorn
Politie en gemeente zitten er gespannen bij. Weet dat ze willen optreden tegen stevige stokken in vlaggen (omdat die als wapen gebruikt kunnen worden) en gezichtsbedekking.
Helaas is de actie van Dolle Mina’s Apeldoorn afgelast vanwege opgelegde beperkingen door de gemeente en veiligheidsoverwegingen.
Help om de kosten te drukken via 
